السيد أحمد الحسيني الاشكوري
12
شاعران فارسى سرا ( فارسي )
ارائه دهد . بايد در نظر داشت تقليد الفاظ و اصطلاحات و مضامين و مفردات قدما نشانهء شاعرى نيست و اگرچه جماعتى عظيم در اعصار گوناگون كلمات موزونى از خويش به يادگار گذاشتهاند اين دالّ بر شاعرى آن فرهيختگان نمىباشد . هنرآفرينى در هيجانات و زيبائىشناسى در عواطف و مضامين ناب در احساسات رقيق بايد در وجود آدمى به اوج تخيلات برسد تا بتوان او را شاعر خطاب نمود . با تعريفات فوقالذكر بايد خاطرنشان نمود كه در اين تذكره اگرچه بزرگانى بهعنوان شاعر خطاب شدهاند اما حضرت استاد اشكورى اشاره به ضعف شعرى آنان داشته و شايد تنها ذكر جميلشان براى آن است كه از او هم قطعه شعرى بجاى مانده حال اهل تتبع و تحقيق او را شاعر بدانند يا نه خود محلى ديگر است زيرا در بعضى از موارد تنها نشان دادن ذوق و استعداد است و بس . غلام همت آنم كه زير چرخ كبود * ز هرچه رنگ تعلق پذيرد آزاد است تذكره چيست ؟ در لغت هرآنچه را كه به معنى ياد كردن و يادآورى باشد تذكره گويند و در اصطلاح اهل ادب كتابى مىباشد كه مشتمل بر شرح حال و بيان آثار انديشمندان و شاعران و نويسندگان و غيرهم مىباشد . در ادبيات فارسى شايد قديمىترين تذكرهاى كه تأليف شده است كتاب گرانسنگ « لباب الالباب » سديد الدّين محمد عوفى باشد كه مربوط به قرن هفتم است . بعدها اين سيره در محققين و تاريخنگاران از قرن نهم هجرى به بعد رواج پيدا نمود و شايد بتوان گفت در عصر صفويه تا پايان حكومت قاجار به اوج رسيد . البتّه بعد از روزگار قاجار تا عصر حاضر تذكرههاى فراوانى نوشته شده است اما كمتر اثرى ديده مىشود كه به صولت آثار گذشتگان برسد ، آثارى چون « تذكرهء نصرآبادى » ، « تذكرهء ميخانه » ، « آتشكدهء آذر » ، « مجمع الفصحاء » رضا قلى خان هدايت ، « مصطبهء خراب » ، « تحفهء سامى » ، « مآثر الكرام » ، « حديقة